Inicjatywa 12. Hodowla strzebli błotnej na terenie Miejskiego Ogrodu Zoologicznego w Płocku

     

12. Inicjatywa Hodowla strzebli błotnej Rhynchocypris percnurus (Pallas, 1814) na terenie Miejskiego Ogrodu Zoologicznego w Płocku z zamiarem późniejszej introdukcji
do środowiska oraz instalacja tzw. "hotelu dla owadów zapylających"
w bezpośrednim sąsiedztwie stawu

Zgłaszający inicjatywę: Towarzystwo Przyjaciół Miejskiego
Ogrodu Zoologicznego w Płocku

Lokalizacja inicjatywy: Miejski Ogród Zoologiczny w Płocku,
ul. Norbertańska 2, 09-402 Płock

Celem inicjatywy jest hodowla strzebli błotnej (przekopowej) Rhynchocypris percnurus w specjalnie uprzednio przystosowanym zbiorniku wodnym o powierzchni ok.2,6 arów (260 m2) na terenie Miejskiego Ogrodu Zoologicznego w Płocku (dz. ewid. nr 850) i późniejsza introdukcja tego gatunku w celu odbudowy (wsparcia) stanu lokalnych populacji, przede wszystkich na terenie województwa mazowieckiego oraz województw ościennych (ochrona in situ). Dodatkowo w bezpośrednim sąsiedztwie stawu planuje się ustawienie tzw. hotelu dla owadów zapylających w celu ochrony i wspomagania lokalnych populacji owadów zapylających oraz zwiększenie wrażliwości społecznej na zagadnienie ochrony owadów.

Fotoreportaż z prowadzonych działań

PRZED

    

    

W TRAKCIE

    

    

    

    

   

  

Odłowy ryb

    

    

    

Wpuszczanie strzebli oraz pomiar parametrów wody

    

    

    

Badanie parametrów wody, zastawienie pułapek

    

Wzdręga przed wypuszczeniem i odłów pułapek

    

Karaś złocisty z pułapki

Wypuszczanie wzdręgi

  

Wyciąganie rogatka

   

  

Tablice informacyjne

    

    

Strzebla błotna Eupallasella percnurus jest euroazjatyckim przedstawicielem karpiowatych Cyprinidae o rozległym rozmieszczeniu geograficznym sięgającym od dorzecza Odry na zachodzie do półwyspu Czukockiego na wschodzie. W Polsce uważana jest za postglacjalnego przybysza ze wschodu lub relikt glacjalny środkowoeuropejskiej fauny. Siedliskiem strzebli są prawie wyłącznie płytkie śródtorfowiskowe, zbiorniki wodne o głębokości kilkudziesięciu centymetrów, wodzie o odczynie pH od 5,5 do 7,0 i powierzchni rzadko przekraczającej w warunkach Polski 1 ha. Zbiorniki zamieszkiwane przez ten gatunek są zwykle silnie zarośnięte przez roślinność zanurzoną i pływającą.

Strzebla błotna należy do jednego z najmniejszych przedstawicieli karpiowatych w Polsce. Długość dorosłych osobników nie przekracza zazwyczaj 90 mm. Największe osobniki polskiej populacji osiągają 130 mm. Okres tarła przypada na maj-czerwiec. Niewielkie rozmiary i upodobanie do małych, płytkich i często silnie zarośniętych zbiorników wodnych powodują, że w naszym kraju ryba ta jest bardzo słabo znana.

Przyczyny wymierania strzebli błotnej

  1. Zanikanie małych zbiorników wodnych na skutek stopniowego wypłycania spowodowanego naturalną sukcesją roślinną. Proces ten przyspieszają spływające z pól nawozy sztuczne.
  2. Obniżanie się poziomu wód gruntowych i celowe zasypywanie drobnych zbiorników w celach budowlanych lub rolniczych. Nierzadko są one zamieniane w nielegalne wysypiska śmieci.
  3. Zarybienia zamieszkiwanych przez strzeblę wód gatunkami drapieżnymi. Okonie lub szczupaki w krótkim czasie powodują całkowitą jej zagładę.

Strzebla błotna jest w Polsce objęta ochroną od 1983 roku. W roku 1993 umieszczono ją na liście zagrożonych gatunków ryb świata. W roku 2001 w „Polskiej czerwonej księdze zwierząt” zaliczona została do gatunków bardzo wysokiego ryzyka (EN), silnie zagrożonych wyginięciem. W 2002 roku znalazła się na czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w kraju. Od 2004 roku obowiązuje w naszym kraju dyrektywa siedliskowa (Natura 2000), obejmująca strzeblę błotną ochroną w Unii Europejskiej.

Literatura:

• Wolnicki J., Radtke G. (2009) Ocena stanu występowania, zagrożeń i ochrony strzebli błotnej Eupallasella percnurus (Pallas, 1814) w Polsce, Chrońmy Przyrodę Ojczystą 65 (5): 329-340
• Wolnicki J. (2014) Ochrona populacji strzebli błotnej na obszarze Mazowsza;źródło: http://warszawa.rdos.gov.pl/ochrona-populacji-strzebli-blotnej-na-obszarze-mazowsza dostęp z dn. 04.05.2016

Budowa "hotelu dla pszczół"

      

    

  

  

    

Bioróżnorodność

                                  

         cykoria podróżnik                                                 koniczyna krwistoczerwona

      

    

      

    

Działania:

  1. Przedrealizacyjne badanie parametrów fizykochemicznych wody - III - IV kwartał 2015r.
  2. Prace rekultywacyjne przy stawie - pogłębianie i odmulanie stawu - III - IV kwartał 2015r.
  3. Zakup pomp wirnikowych do natleniania stawu. - IV kwartał 2015r.
  4. Nasadzenia roślinności i utworzenie tzw. strefy filtrującej w wyznaczonych miejscach oraz strefy roślin nektarodajnych dla owadów zapylających - III kwartał 2015 i II kwartał 2016r.
  5. Odłowy ryb bytujących w stawach (2 krotnie) - odłów wiosenny (przed tarłem).Odłów jesienny (po tarle) - III kwartał 2015 i II kwartał 2016r
  6. Porealizacyjne badanie parametrów fizykochemicznych wody (m.in. fosforany, żelazo, miedź, amoniak, azotany, azotyny, tlen, pH, zasolenie). Przed zarybieniem w celu potwierdzenia odpowiednich warunków - I kwartał 2016r.
  7. Zarybienie stawu (po konsultacji z prof. Wolnickim). Zarybienie stawu strzeblą po ustabilizowaniu się warunków termicznych a przed tarłem (po konsultacji z prof. Wolnickim). II kwartał 2016r.
  8. Wysiew roślin na łąkę nektarodajną – II kwartał 2016r.
  9. Zakup i zainstalowanie tablic informacyjnych (dydaktycznych). Tablice inf. dot. strzebli jak i pszczół - III kwartał 2016r.
  10. Zakup i zainstalowanie akwarium na balach (ekspozycja sezonowa) wraz z oprzyrządowaniem. Zainstalowanie akwarium ze strzeblą błotną (ekspozycja sezonowa - wiosna/lato) - III kwartał 2016r.
  11. Przygotowanie strefy dla odwiedzających. Członkowie Towarzystwa przystosują ścieżki oraz strefę dla odwiedzających - III kwartał 2016r
  12. Zainstalowanie "hotelu dla pszczół" - III kwartał 2016r.
  13. Otwarcie ekspozycji dla odwiedzających - III kwartał 2016r.

Głównymi korzyściami płynącymi z realizacji projektu będą, dla:

  • środowiska naturalnego - wzrost liczebności populacji strzebli błotnej w lokalnych populacjach zagrożonych wyginięciem i tym samym ochrona gatunku przed wyginięciem oraz wspomaganie rozwoju lokalnych populacji owadów zapylających.
  • bezpośrednich uczestników - wzbogacenie i podniesienie atrakcyjności ekspozycji Miejskiego Ogrodu Zoologicznego w Płocku oraz wypełnianie misji jaką jest: hodowla, edukacja, nauka i rekreacja, przyczyniająca się do ratowania zagrożonych gatunków zwierząt i wzrostu świadomości ekologicznej społeczeństwa; wzrost prestiżu płockiego Zoo.
  • lokalnej społeczności - wzrost wiedzy i świadomości społeczeństwa na temat biologii gatunku oraz jego zagrożeń i ochrony (dotyczy zarówno strzebli błotnej jak i owadów zapylających).