Sprawozdanie z konferencji sumujacej

Przebieg konferencji:

Konferencję otworzyła Wiceprezes RCEE w Płocku J. Kawałczewska, witając w Koszelówce nad Jeziorem Zdworskim informując o rekultywacji Jeziora, realizacji projektu.

Następnie powiedziała:

Projekt „Obszary Natura 2000 – naszą szansą” skierowany jest do samorządów, społeczności lokalnych na terenie których funkcjonują obszary Natura 2000, powszechnie postrzegane przez samorządy gmin i mieszkańców, jako obszary, które utrudniają rozwój gmin. RCEE w Płocku i partnerzy projektu tak nie uważają, czego dowodziliśmy podczas realizacji projektu, bowiem bogata różnorodność biologiczna obszarów może służyć rozwojowi zrównoważonemu tych terenów, tj. takiemu, który pozwoli rozwijać się gospodarce, żyć coraz lepiej i godniej społeczeństwu, ale z poszanowaniem zasad ochrony środowiska, aby bogactwo przyrodnicze terenów służyło nie tylko nam, ale także naszym następcom. Bogactwu przyrodniczemu zagrażają:

  • postępująca urbanizacja i zagospodarowanie terenów w niewielkim stopniu uwzględniające ich bioróżnorodności, zmiany klimatu, konieczność budowy infrastruktury, pierwotne przeznaczenie ich,
  • procesy eutrofizacji, odwadniania, zmiany sposobu użytkowania ziemi, odlesienie, wycinania drzew, krzewów bez kompensacji przyrodniczej, bądź zastępowane gatunkami obcymi,
  • presja człowieka na gatunki i siedliska postrzegane jako konfliktowe (np. kormoran, bóbr, lasy łęgowe w Dolinie Wisły),
  • niska świadomość ekologiczna społeczeństwa nt. roli różnorodności biologicznej w rozwoju gminy i życiu mieszkańców.

Ochrona różnorodności biologicznej – to trudna dziedzina ludzkiej działalności. Większość z nas nie zdaje sobie sprawy z faktu, że codziennie giną pewne gatunki roślin, zwierząt. Przecież nie tak dawno wyginęły tury, w przeszłości bobry (to odległy – XI wiek), ale udało się restytuować ten gatunek, który dziś jest inwazyjny na niektórych terenach. Nie ma niektórych gatunków roślin, uważanych kiedyś jako chwasty. Poważnie o problemach tych dyskutowano w I Programie Polskiego Radia z racji obchodzonego niedawno Międzynarodowego Dnia Bioróżnorodności.

Poprzez realizację projektu, pokazujemy, że obszary Natura 2000 – to szansa dla zrównoważonego rozwoju gmin, społeczności lokalnych. Więcej o uzyskanych efektach projektu dofinansowanego ze środków NFOŚiGW w Warszawie, WFOŚiGW w Warszawie (w 2014r) oraz Funduszu Grantowego dla Płocka dowiecie się Państwo w dalszej części konferencji. Wiceprezes powitała serdecznie wszystkich przybyłych na konferencję:

- gości:

  • p. Marka Kajs – Wicedyrektora Departamentu Zarządzania Zasobami Przyrody  w Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie (GDOŚ),
  • p. Emilię Bylicką – Specjalistę w Departamencie Zarządzania Zasobami Przyrody w Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie (GDOŚ),
  • p. Mieczysława Kurowskiego – Naczelnika Wydziału Spraw Terenowych II w Radomiu - RDOŚ w Warszawie
  • p. Agnieszkę Zduńczyk - Specjalistę w Departamencie Ochrony Przyrody i Edukacji Ekologicznej NFOŚiGW w Warszawie
  • p. Dorotę Zakrzewską - Dyrektor Wydziału Środowiska i Rozwoju Obszarów Wiejskich Starostwa Powiatowego w Płocku
  • p. Iwonę Tandecką - Prezesa Zarządu Fundacji „Fundusz Grantowy dla Płocka”

- współorganizatorów:

  • p. Grażynę Rutkowską – Dyrektora Gimnazjum Nr 6 w Płocku
  • Zastępcę Nadleśniczego Nadleśnictwa Łąck – Pana Alfreda Mesjasza,
  • -Jerzego Pielacińskiego - Żegluga Wyszogrodzka

- powitała prelegentów konferencji:

  • p. Marka Kajs - Zastępcę Dyrektora Departamentu Zarządzania Zasobami Przyrody w Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie
  • p. Mieczysława Kurowskiego – Naczelnika Wydziału Spraw Terenowych II w Radomiu - RDOŚ w Warszawie
  • p. dr Adama Dmocha – Starszego specjalistę w Wydziale Ochrony Przyrody i Obszarów Natura 2000 - RDOŚ w Warszawie
  • p. dr Witolda Lenarta - z Uniwersyteckiego Centrum Badań nad Środowiskiem Przyrodniczym i Zrównoważonym Rozwojem UW
  • p. Zbigniewa Białeckiego - Wójta Gminy Łąck
  • p. Bartosza Wasilewskiego – z Nadleśnictwa Łąck
  • p. dr Marię Palińską – dyrektora WCEE we Włocławku
  • p. Michała Kolasińskiego – przedstawiciela Gminy Słupno
  • p. Jolantę Kamieniecką - Instytut na Rzecz Ekorozwoju w Warszawie
  • p. Ludwika Ryncarza - przedstawiciela Mazowieckiego Zespołu Parków Krajobrazowych
  • p. Joannę Woźniak z Zespołu Szkół im. Stanisława Staszica w Gąbinie     
  • p. Iwonę Krajewską – Prezesa Zarządu Płockiej Lokalnej Organizacji Turystycznej
  • p. Waldemara Kampę - Wójta Gminy Turawa
  • p. Kamila Zielińskiego z PTTK Oddział Miejski w Płocku
  • P. Emilię Winiarską – RCEE w Płocku

- współprowadzącego konferencję - dr Witolda Lenarta,

oraz wszystkich uczestników konferencji.

Poprosiła o uroczyste otwarcie konferencji przez władze samorządowe terenów, gdzie odbywa się konferencja (obszar „Uroczyska Łąckie):

  • Dyrektora Gimnazjum Nr 6 w Płocku - P. Grażynę Rutkowską
  • Wójta Gminy Łąck – p. Zbigniewa Białeckiego
  • Zastępcę Nadleśniczego Nadleśnictwa Łąck – p. Alfreda Mesjasza

Nastąpiło wystąpienia w/w osób.

Wiceprezes podziękowała za uroczyste otwarcie konferencji, a następnie powiedziała:

Projekt, który dziś kończymy, był realizowany dzięki pomocy organizacyjnej:

  • Gmin: Łąck i Gostynin,
  • Uniwersyteckiego Centrum Badań nad Środowiskiem Przyrodniczym i Zrównoważonym Rozwojem UW, NFOŚiGW w Warszawie i innych,
  • Nadleśnictwa Łąck – jednego z najstarszych nadleśnictw, zarządzających lasami  Skarbu Państwa w powiecie płockim, gostynińskim, sochaczewskim, na terenie którego funkcjonują  4 obszary Natura 2000, wiele rezerwatów, GWPK i inne obiekty cenne przyrodniczo,
  • Gostynińsko – Włocławskiego Parku Krajobrazowego w Kowalu  - jednego z najstarszych parków w Polsce, z wieloma obszarami Natura 2000,
  • Zielonej Szkole w Sendeniu, położonej w GWPK, w pobliżu 2 obszarów Natura 2000,
  • gospodarstw agroturystycznych, na terenie woj. mazowieckiego i kujawsko-pomorskiego, organizacji turystycznych.

Za tę pomoc i współorganizację serdecznie podziękowała, a także wszystkim autorom referatów podczas konferencji, publikacji „Obszary Natura 2000 naszą szansą”, trenerom seminariów i warsztatów, uczestnikom naszych działań, słowem – wszystkim, którzy przyczynili się do realizacji projektu. Powiedziała, że:

Poznaliście, Państwo, przyrodę Mazowsza i Kujaw, dokonania ludzi, którzy nie tylko chronią zasoby przyrody, ale także wykorzystują ją do poprawy jakości życia, nie pogarszając jej stanu.   

Projekt ma swoją kontynuację. W bieżącym roku realizujemy na terenie miasta Płocka projekt pn. „Natura 2000 – szansą dla rozwoju Płocka” ze środków Funduszu Grantowego  dla Płocka, rozszerzając jego zakres o działania edukacyjne dla dzieci i młodzieży.

Konferencji towarzyszy wystawa zdjęć konkursu pn. „Obszary  Natura 2000 – naszą szansą”

Poprosiła o poprowadzenie konferencji w pierwszym dniu konferencji – Wicedyrektora UCBNŚPiZR UW – wielkiego przyjaciela środowiska przyrodniczego Ziemi Płockiej – dr Witolda Lenarta.

Dr Witold Lenart podziękował za dokonanie wstępu i przystąpił do realizacji programu. Poprosił koordynatora projektu p. Iwonę Marczak o informacje o przebiegu projektu, osiągniętych rezultatach. Uczestnicy z aplauzem przyjęli informacje.  

Uczestnicy seminariów, warsztatów bardzo często podnosili problemy ochrony zieleni, krajobrazu nie tylko na obszarach Natura 2000. O przybliżenie tej tematyki poproszono naszego gościa specjalnego konferencji, Płocczanina p. Marka Kajs - Zastępcę Dyrektora Departamentu Zarządzania Zasobami Przyrody w Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie. Temat wystąpienia: Ochrona zieleni i krajobrazu wg. obowiązujących i procedowanych przepisów w zakresie ochrony przyrody. Po wystąpieniu P. Kajs nastąpiła seria pytań dot. ustawy o ochronie krajobrazu, projektowanych zmian w zakresie ochrony zieleni. Było wiele pytań dot. niszczenia zieleni obecnie i kar. Odpowiedzi udzielili: p. Kajs i p. E. Bylicka z GDOŚ.

Obszary Natura 2000 – to forma ochrony przyrody wprowadzona ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r o ochronie przyrody. Szczególny jest system tworzenia tych obszarów, zarządzania nimi. Powiedział o tym p. Mieczysław Kurowski – Naczelnik Wydziału Spraw Terenowych II w Radomiu - RDOŚ w Warszawie.

Temat wystąpienia: Rola Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie w zarządzaniu obszarami Natura 2000. Po wystąpieniu było wiele pytań dot. zwłaszcza komunikacji ze społeczeństwem obszarów naturowych, informacji o obszarach, rekompensat dla rolników. Odpowiedzi na bieżąco udzielali przedstawiciele RDOŚ i  GDOŚ. Były to bardzo ważne odpowiedzi. Dotyczyły np. zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ( MPZP)w związku z  PZO korzystania z PROW przez rolników, utrudnień w realizacji inwestycji, sposobu przeprowadzenia konsultacji ze społeczeństwem obszarów naturowych, korzystania ze strony internetowej GDOŚ, RDOŚ.

Obszary Natura 2000 powstają w konsultacji z władzami gminy (opinie gminy). Dla funkcjonowania obszarów ważne są plany zadań ochronnych bądź plany ochrony. Sporządzający projekt PZO ma obowiązek umożliwić zainteresowanym osobom udział w pracach związanych z ich przygotowaniem a zainteresowane osoby, gminy mają możliwość zgłaszania uwag i wniosków. Jak wyglądał ten problem konsultacji społecznych w gminie Słupno (2obszary Natura 20000) – przedstawił p. Michał Kolasiński – inspektor ds. ochrony środowiska w Urzędzie Gminy Słupno.

Temat wystąpienia: Przykłady komunikacji ze społeczeństwem na obszarach Natura 2000 Gminy Słupno.  Było to bardzo ciekawe wystąpienie, wskazujące na krytyczne uwagi Urzędu Gminy Słupno na sposób prowadzenia konsultacji społecznych. Internet to za mało dla mieszkańców wsi, duży obszar naturowy, na spotkania z autorami PZO trzeba jechać kilkaset kilometrów, brak spotkań na miejscu. Brak informacji o obszarach Natura 2000 dla społeczeństwa. 

W dalszej części konferencji doświadczeniami w zakresie prowadzenia edukacji ekologicznej podzielili się:

  • Iwona Krajewska – Prezes Zarządu Płockiej Lokalnej Organizacji Turystycznej w Płocku – są 2 obszary Natura 2000. W dyskusji zwrócono uwagę na mało zajęć turystycznych PLOT na obszarach Natura 2000,
  • Joanna Woźniak - z Zespołu Szkół im. Stanisława Staszica w Gąbinie – gdzie jest ponadgimnazjalna szkoła kształcąca młodzież do pracy w turystyce.

Po w/w wystąpieniach nastąpiła przerwa na obiad oraz spacer nad pobliskie Jezioro Zdworskie – rekultywowane od 2003 r dzięki inicjatywie WZMiUW O/Płock oraz RCEE w Płocku. 

Plany zadań ochronnych to wskazania dla zmian w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego gmin, planu zagospodarowania przestrzennego województwa dot. eliminacji lub ograniczenia zagrożeń wewnętrznych lub zewnętrznych, jeżeli są niezbędne dla utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których wyznaczono obszar Natura 2000. O problemie tym powiedział dr Witold Lenart z UCBnŚP UW w Warszawie. Temat wystąpienia: Obszary Natura 2000 a plany zagospodarowania przestrzennego gmin i województwa.

Obszary Natura 2000 – szansą dla turystyki przyjaznej środowisku – to ważne sprawy dla gmin, mieszkańców, właścicieli działalności turystycznych. Przybliży Państwu tę tematykę p. Jolanta Kamieniecka z Forum Aktywizacji Obszarów Wiejskich., wykładowca ekoturystyki  w szkołach wyższych.  Temat wystąpienia: Ekoturystyka na obszarach Natura 2000. To bardzo ciekawe wystąpienie, promujące rozwój ekoturystyki na obszarach Natura 2000. Dużym zainteresowaniem cieszyły się materiały edukacyjne p. J. Kamienieckiej. 

Szczególną rolę w promocji obszarów Natura 2000 pełnią zielone szkoły. O Zielonej Szkole w Sendeniu już słyszeliście. Zwiedzaliśmy także Zieloną Szkołę w Goreniu, woj. kujawsko-pomorskie. Jak widzieć powinniśmy rolę Zielonych  Szkół w promocji obszarów powie dr Maria Palińska z WCEE we Włocławku. Temat wystąpienia: Rola zielonych szkół w promocji obszarów Natura 2000. W dyskusji zwrócono uwagę na potrzebę tworzenia zielonych szkół w regionach, ale brak na to środków finansowych.

Podsumowanie I dnia. dokonała p. J. Kawałczewska. Podano plany na następny dzień.

Drugi dzień poprowadziła p. J. Kawałczewska.

Dzień rozpoczęto od przejazdu do Płocka autokarami. W autokarach informacje o przyrodzie mijanych terenów przekazali:

  • I autokar – J. Kawałczewska, przedstawiciele Nadleśnictwa Łąck, 
  • II autokar – I. Marczak oraz przedstawiciele Nadleśnictwa Łąck.

Warsztaty terenowe podzielono na dwa etapy:

I – rejs statkiem po Wiśle – obszary Natura 2000 w Płocku;

- informacje nt. Doliny Środkowej Wisły i Kampinoskiej Dolinie Wisły przedstawił dr Adam Dmoch – Starszy specjalista w Wydziale Ochrony Przyrody i Obszarów Natura 2000 - RDOŚ w Warszawie. Były to bardzo cenne warsztaty. Uczestnicy obserwowali przez lornetki gatunki ptaków, siedliska, zadawano pytania prowadzącemu warsztaty. 

II - Obszary Natura 2000 - Uroczyska Łąckie – informacje uczestnikom przekazywali; p. Alfred Mesjasz i Bartosz Wasilewski z Nadleśnictwa Łąck.

Warsztaty przeprowadzono na terenie Nadleśnictwa Łąck i obszarze Uroczyska Łąckie. Były to bardzo interesujące warsztaty, gdyż z ust praktyków padały uwagi dot. PZO, współpracy z RDOŚ w zakresie ochrony obszaru, prowadzonej edukacji ekologicznej przez nadleśnictwo oraz roli ekologicznej i społecznej lasów. 

Podsumowanie warsztatów terenowych – wystąpienie uczestników warsztatów i p. Janiny Kawałczewskiej. Uczestnicy bardzo wysoko ocenili warsztaty – ich organizację, przedstawienie tematyki i wnioski wypływające dla nich. 

Media – to b. ważny instrument w szerzeniu edukacji ekologicznej! Co media mówią o obszarach Natura 2000? Powie Emilia Winiarska – RCEE w Płocku. Temat wystąpienia: Obszary Natura 2000 w mediach. Uczestnicy dyskusji potwierdzili tezę wystąpienia prelegenta – brak mediów dostępnych dla społeczeństwa w postaci informowania o obszarach Natura 2000.  

Na terenie parków krajobrazowych są położone obszary Natura 2000. Mogliście poznać je na terenie GWPK podczas realizowanych warsztatów. P. Lesław Urbankiewicz z GWPK pokazał, jak prowadzi Park edukację społeczeństwa. Dziś doświadczeniami swoimi na temat edukacji w parkach Mazowieckiego Zespołu Parków Krajobrazowych podzielił się przedstawiciel Mazowieckiego Zespołu Parków Krajobrazowych – p. Ludwik Ryncarz. Temat wystąpienia: Przykłady działań edukacyjnych dot. obszarów Natura 2000 położonych na terenie parków krajobrazowych.

Konferencja kończyła projekt „Obszary Natura 2000 – naszą szansą”. O uzyskanych efektach mówiliśmy na początku konferencji. Efekty te trzeba utrwalić. Powiedzieli o tym:  Janina Kawałczewska z RCEE w Płocku oraz Waldemar Kampa - Wójt Gminy Turawa i  Kamil Zieliński z PTTK Oddział Miejski w Płocku. Bardzo ciekawe było wystąpienie Wójta. W swych działaniach korzystał z doświadczeń wiadomości wyniesionych z projektu, za co podziękował. Przedstawiciel PTTK mówił o zapobieganiu degradacji różnorodności biologicznej oraz propozycji działań w tym zakresie.

Podsumowania konkursów dokonała p. Iwona Marczak – koordynator projektu:

  • konkurs na scenariusz zajęć (scenariusze są dostępne w Poradniku „Obszary Natura 2000 nasza szansą” i na stronie www.rceeplock.pl/natura,
  • konkursu nt. „Obszary Natura 2000 szansą dla rozwoju naszej gminy”.

Następnie odbyła się prezentacja uczestników konkursu nt. „Obszary Natura 2000 szansą dla rozwoju naszej gminy” – uczniowie – jak to widzi młodzież i rolę obszarów Natura 2000;

  • Zespołu Szkół im. H i K Gnoińskich w Siennicy,
  • Gimnazjum Nr 6 im. Wł. Szafera w Płocku,
  • Gimnazjum Nr 5 im. Z. Padlewskiego w Płocku,

Wystąpienia – bardzo ciekawe – nagrodzono oklaskami. 

Laureatom wręczono nagrody i dyplomy.

W dalszej części nastąpiło wręczenie certyfikatów udziału w projekcie.

Podsumowanie konferencji dokonała p. J. Kawałczewska, następnie wraz z p. koordynator podziękowała:

  • uczestnikom – za udział w projekcie,
  • trenerom, wykładowcom – za pracę w projekcie,
  • nauczycielom – za przygotowanie młodzieży do konkursów,
  • laureatom konkursów. 

Dodatkowe działania

  1. Analiza problemów zgłaszanych przez uczestników warsztatów i seminariów oraz programu konferencji zapisanego w projekcie. Podczas analizy okazało się iż uczestnicy seminariów, warsztatów zgłaszali szereg problemów, wątpliwości do zarządzania obszarami Natura 2000, funkcjonowania zieleni na obszarach (niekoniecznie gatunków chronionych), procedury komunikacji ze społeczeństwem, RDOŚ. Postanowiono poszerzyć program konferencji o tą tematykę, z uwzględnieniem zaproszenia przedstawicieli GDOŚ w Warszawie, RDOŚ w Warszawie. Przeprowadzono rozmowy z dyrektorem Departamentu Zarządzania Zasobami Przyrody w GDOŚ o delegowanie na konferencję kompetentnych pracowników, a w ślad za zgodą dyrektor A. Ronikiel – Dalańskiej, wystosowano pisma. Przeprowadzono takie rozmowy z dyrektor Aleksandrą Atłowską z RDOŚ w Warszawie o patronat nad konferencją, przedstawienie tematyki zarządzania obszarami Natura 2000 oraz poprowadzenia warsztatów terenowych w Dolinie Środkowej Wisły i Kampinoskiej Dolinie Wisły. W ślad za rozmowami wystosowano pismo.
  2. Poproszono o patronat nad konferencją Pana Adama Struzika – Marszałka Województwa Mazowieckiego.
  3. Przeprowadzono rozmowy z Nadleśniczym Nadleśnictwa Łąck o współpracę przy organizacji konferencji, przeprowadzenia warsztatów terenowych w obszarze Uroczyska Łąckie.
  4. Przeprowadzono rozmowy z: J. Pielcinskim – Żegluga Wyszogrodzka o udostepnieniu statku dla warsztatów terenowych po Wiśle w obszarze „Dolina Środkowej Wisły” i „Kampinoska Dolina Wisły”.
  5. Analizowano miejsca konferencji biorąc pod uwagę jej tematykę, dotychczasowe miejsca seminariów, warsztatów. Wybrano w Koszalówkę.
  6. Przeprowadzono rozmowy z osobami, które mogłyby wygłosić referaty podczas konferencji, przedstawić doświadczenia z wdrażania ustaleń, wiadomości, umiejętności wyniesionych z seminariów, warsztatów. Po rozmowach wystosowano do nich pisma.
  7. Przeprowadzono rozmowy z kierownikiem Ośrodka w Koszelówce w sprawie konferencji, negocjowano koszty i warunki konferencji.
  8. Przygotowano projekt zaproszenia. Uzgodniono ten projekt z NFOŚiGW, patronami Marszałkiem Województwa Mazowieckiego, dyrektorem RDOŚ. Wystosowano zaproszenia do uczestników seminariów, warsztatów, gości specjalnych (parlamentarzystów, NFOŚiGW, WFOŚiGW, RDOŚ, Wojewody, Marszałków Województw, gmin, powiatów, centrów edukacji ekologicznej, organizacji turystycznych, uczelni, szkół).
  9. Przeprowadzono rekrutację uczestników.
  10. Informację o konferencji, zaproszenie umieszczono na stronie internetowej RCEE, ponadto w radio ESKA.
  11. Konsultowano z autorami referatów treści ich wystąpień, problemy, które winny podjąć.
  12. Przygotowano: materiały na konferencję, wystawę.
  13. Dokonano, zgodnie z procedurami o zamówieniach publicznych, zakupu nagród dla laureatów konkursów.
  14. Przygotowano certyfikaty dla uczestników projektu, zaświadczenia o udziale w konferencji, dyplomy dla laureatów konkursu.
  15. Zgodnie z procedurami o zamówieniach publicznych zamówiono 2 autokary, aby przewieść uczestników na warsztaty terenowe.
  16. Po zakończeniu konferencji dokonano jej ewaluacji (na podstawie ankiet, które wypełnili uczestnicy) oraz własnych obserwacji, wypowiedzi uczestników konferencji, wykładowców.

Konferencja uzyskała bardzo wysoką ocenę za jej dobrą organizację, ciekawe wystąpienia autorów referatów, bardzo dobre przygotowanie i ciekawe warsztaty terenowe. Uczestnicy deklarowali kontynuację projektu w swoich środowiskach i chęć współpracy z RCEE w Płocku, udziału w innych projektach.


Projekt finansowany ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie